Việc Quốc hội ban hành Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025 đã tạo ra một số điều chỉnh quan trọng liên quan tới chính sách thuế áp dụng cho Quỹ hưu trí tự nguyện. Đây là nội dung được nhiều kế toán quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng các chính sách phúc lợi dài hạn. Bài viết dưới đây phân tích các thay đổi chính và đưa ra một số gợi mở cho việc chuẩn bị triển khai trong thời gian tới.
1. Thay đổi trong chính sách thuế đối với khoản đóng Quỹ hưu trí tự nguyện
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, khoản đóng Quỹ hưu trí tự nguyện do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động được coi là lợi ích chịu thuế và phải tính vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công. Người lao động chỉ được giảm trừ tối đa một triệu đồng/tháng cho tổng số tiền đóng vào quỹ, bao gồm cả phần doanh nghiệp đóng thay và phần người lao động tự đóng. Cơ chế này vừa thể hiện chính sách khuyến khích, vừa giữ được giới hạn kiểm soát.
Luật Thuế TNCN 2025 mới được ban hành chưa quy định rõ về tính chịu thuế của khoản đóng Quỹ hưu trí tự nguyện. Thay vào đó, Luật chỉ đề cập đến nhóm “lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền” như một thành tố của thu nhập chịu thuế. Điều này mở ra khả năng khoản đóng quỹ tiếp tục bị coi là thu nhập chịu thuế, nhưng mức giảm trừ cụ thể sẽ do Nghị định và Thông tư hướng dẫn quyết định. Như vậy, chúng ta cần chờ thêm hệ thống văn bản dưới luật để biết được liệu có nhiều ưu đãi hơn so với cơ chế hiện hành hay không.
2. Thay đổi trong chính sách thuế đối với khoản nhận chi trả từ Quỹ hưu trí tự nguyện
Quy định hiện nay phân biệt rõ giữa hai loại chi trả: tiền lương hưu hàng tháng từ Quỹ hưu trí tự nguyện được miễn thuế, còn các khoản rút trước hạn hoặc rút toàn bộ không được miễn thuế. Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế) từng khẳng định tại Công văn 3177/TCT-DNNCN năm 2023 rằng khoản rút trước hạn phải chịu thuế TNCN như các khoản thu nhập khác từ tiền lương, tiền công.
Theo Công văn 3177/TCT-DNNCN 2023 thì "khi người tham gia quỹ rút một phần hoặc toàn bộ số tiền được hưởng trước tuổi nghỉ hưu từ quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện thì số tiền người tham gia quỹ được nhận là thu nhập không thuộc thu nhập được miễn thuế TNCN, phải chịu thuế TNCN theo quy định."{alertInfo}
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất của Luật Thuế TNCN 2025 là quy định miễn thuế đối với “thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả” mà không phân loại theo hình thức rút. Quy định này có thể hiểu là toàn bộ khoản nhận từ Quỹ hưu trí tự nguyện đều được miễn thuế, bao gồm cả rút trước hạn, rút toàn bộ và khoản lương hưu hàng tháng. Mặc dù cách diễn đạt của Luật mang tính mở rộng, nhưng để tránh hiểu sai hoặc áp dụng sai, cần chờ hướng dẫn chi tiết từ Chính phủ để xác định phạm vi miễn thuế và các điều kiện đi kèm, nếu có.
3. Một số đề xuất, gợi mở
Trong thời gian chờ văn bản hướng dẫn Luật Thuế TNCN 2025, doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại chính sách phúc lợi và cơ chế đóng góp quỹ hưu trí hiện tại. Việc mở rộng diện miễn thuế cho khoản chi trả từ Quỹ hưu trí tự nguyện có thể tạo cơ hội để doanh nghiệp nâng cấp gói phúc lợi theo hướng “hiệu quả thuế” hơn. Bên cạnh đó, CFO/kế toán trưởng nên theo dõi sát sao các dự thảo Nghị định nhằm đánh giá tác động đến thu nhập chịu thuế, chi phí doanh nghiệp và quy trình khấu trừ thuế. Nếu cơ chế giảm trừ thay đổi hoặc mức ưu đãi được nới rộng, việc cập nhật hệ thống tính lương và thuế sẽ cần thực hiện kịp thời.
Người lao động cũng cần nắm rõ để chủ động trong việc lựa chọn tham gia Quỹ hưu trí tự nguyện. Nếu chính sách miễn thuế toàn bộ khoản chi trả từ quỹ được xác nhận trong văn bản dưới luật, đây sẽ là một công cụ tài chính hưu trí có ưu thế vượt trội so với các sản phẩm tích lũy khác về góc độ thuế.
Nhìn chung, Luật Thuế TNCN 2025 đã mở ra các thay đổi quan trọng liên quan đến Quỹ hưu trí tự nguyện, đặc biệt ở khía cạnh miễn thuế đối với khoản chi trả của quỹ. Tuy nhiên, mức độ ưu đãi thực tế chỉ có thể được đánh giá đầy đủ khi Nghị định và Thông tư hướng dẫn chính thức được ban hành. Đây là thời điểm phù hợp để các đơn vị kế toán – thuế chuẩn bị, theo dõi và dự báo tác động nhằm đảm bảo tuân thủ và tối ưu chính sách cho doanh nghiệp cũng như người lao động.
Ảnh được tạo bởi AI cho mục đích minh hoạ.